Kohesio Politika
EBren kohesio-politikak eskualde guztien ekonomiaren, gizartearen eta lurraldearen garapenaren alde egiten du lan.
Kohesio-politika Europar Batasunaren inbertsio-tresna garrantzitsuenetako bat da. Eskualdeen arteko desorekak murrizteko laguntza ematea du helburu.
Europaren integrazio-prozesuak hasiera-hasieratik egin behar izan zion aurre hura osatzen duten eskualdeen arteko aldeen erronkari, bereziki landa-eremuei, industria-trantsizioak eragindako eremuei, desabantaila naturalak eta demografikoak dituzten eremuei, bai eta merkatu bakarraren garapen-prozesuaren ondoriozko balizko inpaktuei ere.
Batasunak, bere helburuen artean, EBko herrialdeen arteko ekonomia-, gizarte- eta lurralde-kohesioa sendotzea du. Kohesio-politika funtsezko palanka bihurtu da Europar Batasunaren hazkunde orekatuagorantz aurrera egiteko, eta, besteak beste, enplegu-sorrera, enpresa-lehiakortasuna, garapen iraunkorra eta ingurumenaren babesa erraztu ditu, Europar Batasuneko eskualde eta hiri guztiei mesede eginez.
Kohesio-politika da Europar Batasuneko inbertsio-politika nagusia. Eskualdeen arteko desberdintasunak murriztea eta lurralde osoan garapen orekatua sustatzea du helburu. Horretarako, plan estrategiko bat eta inbertsio-pakete handi bat ditu, hainbat funtsen bidez gauzatzen dena.
Kohesio-politika babesteko Europako funtsak
EBk kohesio-helburuak lortzen laguntzen du, kudeaketa partekatuko araubideko funts batzuk abian jarriz. 2021-2027ko aldian, honako hauen onuradun da Espainia:
inbertitu EBko eskualde eta hiri guztien gizarte- eta ekonomia-garapenean.
- Enplegua eta gizarte justu eta sozialki inklusiboa sortzea bultzatzen du.
klima-neutraltasunerako trantsizioak gehien eragindako eskualdeei laguntzen die.
Elkartze-akordioak, estatu kide bakoitzak Europako Batzordearekin adosten duenak, estatu kidearentzat programazio-aldi osorako kohesio-politikaren ildo estrategiko nagusiak ezartzen ditu, kohesio-politikaren tresnen arteko koordinazioari eta koherentziari bide emanez. Ildo estrategiko nagusi horiek jarduera zehatzetan gauzatzen dira, kohesio-politikako funts bakoitzaren esparruan diseinatutako programetan.
Eskualdeei laguntzeko politika
Kohesio-politikak lurralde-dimentsio nabarmena du, eta, lurralde-desberdintasunak murrizteko laguntza-mekanismo gisa, gutxien garatutako eskualdeetan kontzentratzen du bere inbertsio-ahalegina.
Erkidegoko araudi-aren arabera, EBko eskualdeak gutxien garatuta, trantsizioan edo garatuago dauden eskualdeetan sailkatzen dira, per capita BPGa EB27ren batez bestekoaren % 75 baino txikiagoa delako, EB27ren batez bestekoaren % 75 eta % 100 artekoa delako edo EB27ren batez bestekoaren % 100 baino handiagoa delako, hurrenez hurren. Eskualde-kategoria bakoitzerako, jarduketak kohesio-politikaren funtsen kargura kofinantzatzeko portzentaje desberdinak aurreikusten dira (% 85 gutxien garatuta daudenentzat, % 60 trantsizio-bidean dauden eskualdeentzat eta % 40 garatuenentzat).
Estatuetako eta Erkidegoko lehentasunekin bat eginda
Kohesio-politikak, helburu nagusiaz gain, Batasunaren lehentasunak lortzen lagun dezan, 2021-2027ko aldirako zenbait helburu politiko ezarri dira, zeinetan funtsen babesa kontzentratzen baita:
OP 1
Europa lehiakorragoa eta adimendunagoa, transformazio ekonomiko berritzaile eta adimenduna eta informazioaren eta komunikazioen teknologietarako eskualdeko konektagarritasuna sustatuz.
OP 2
Europa berdeago bat, karbono-emisio gutxiko ekonomia baterantz trantsizioan dagoena, karbono-emisio garbirik gabeko ekonomia erresiliente baterantz, trantsizio energetiko garbi eta bidezko bat, inbertsio berde eta urdina, ekonomia zirkularra, klima-aldaketa arintzea eta horretara egokitzea, arriskuen prebentzioa eta kudeaketa, eta hiri-mugikortasun iraunkorra sustatuz.
OP 3
Europa konektatuago bat, mugikortasuna hobetuz.
OP 4
Europa sozialagoa eta inklusiboagoa, Gizarte Eskubideen Europako Zutabea aplikatuz.
OP 5
Herritarrengandik hurbilago dagoen Europa, lurralde-mota guztien eta tokiko ekimen guztien garapen integratu eta iraunkorra sustatuz.
Kohesio politika Espainian 2021-2027
35.562 M€-ko zuzkidurarekin, Espainia da EBko kohesio-politikaren funtsen hirugarren onuradun handiena 2021-2027ko aldian. Esparru-akordio zabal eta malgua da Espainiako 2021-2027ko Elkartze Akordioa, eta estaldura ematen die Espainia onuradun den kohesio-politikaren hiru funtsen eremuan (EGEF, EGF+ eta BJF) diseinatutako programei.
Elkartze Akordioa, Espainia 2021-2027
Elkartze-akordioa (PDF)Akordioa azaltzen duen dokumentua (PDF)
Datu-taula eskualdeka
| Eskualdeak | EGEF | EGF+ | FTJ | GUZTIRA |
|---|
| Gutxien garatutako eskualdeak (*) | 12.254 | 5.846 | 160 | 18.260 |
| Trantsizioan dauden eskualdeak (**) | 8.287 | 3.908 | 613 | 12.808 |
| Eskualde garatuenak (***) | 2.857 | 1.541 | 96 | 4.494 |
| 23.397 | 11.296 | 869 | 35.562 |